طرز تهیه 11 دمنوش خوشمزه در خانه

امروزه یکی از کارهای مورد علاقه افراد در تمام اوقات شبانه روز استفاده از انواع دمنوش های گیاهی و طبیعی می باشد. هر دمنوشی به شیوه خاصی تولید می شود و برای بهره وری از خواص آن باید به چگونگی آماده شدن آن دقت کرد. در ادامه مطلب قصد داریم شما را با اصول صحیح دم‌آوری دمنوش‌ها، طرز تهیه دمنوش‌های پرطرف‌دار و نکات تکمیلی آن آشنا کنیم.

برای خرید دمنوش باکیفیت و بهره‌مندی از عطر و طعم واقعی گیاهان، انتخاب منبع خرید مناسب اهمیت زیادی دارد. فروشگاه اینترنتی برادران حسینی با ارائه مجموعه‌ای متنوع از مرغوب‌ترین گیاهان دارویی و دمنوش‌های خاص، تجربه‌ای لذت‌بخش از خرید را برای شما فراهم می‌کند. چه به دنبال دمنوش‌های روزمره باشید و چه گیاهان کمیاب، می‌توانید با اطمینان از اصالت و کیفیت، محصولات مورد نیاز خود را از این فروشگاه تهیه کرده و از نوشیدن یک فنجان سلامتی و آرامش لذت ببرید.

شناخت اصول دم‌آوری دمنوش‌ها

دمنوش با استفاده از قسمت‌های مختلف گیاهان دارویی از جمله گل، برگ، ساقه، ریشه و دانه گیاهان تهیه می‌شود. توصیه می‌کنیم گیاهان دارویی را از عطاری‌های معتبر تهیه کنید تا علاوه بر تازگی، عطروطعمم فوق‌العاده‌ای داشته باشند. گیاهان کهنه و مانده‌ای که در شرایط نامطلوب نگه‌داری شده‌اند، بخش عمده‌ای از خواص درمانی و طعم خود را ازدست‌داده‌اند. با استفاده از ابزارها و ظروف زیر می‌توانید بهترین دمنوش را تهیه کنید:

• قوری چینی یا شیشه‌ای: بهترین ظرف برای تهیه دمنوش قوری چینی، شیشه‌ای یا پیرکس است؛ چرا که طعم و رنگ طبیعی آن را به خوبی حفظ می‌کنند.
• دماسنج: بهترین دما برای تهیه دمنوش ۷۰ تا ۹5 درجه سانتیگراد است که برای اطمینان از این دما، می‌توانید از دماسنج استفاده کنید.
• صافی: بعد از اینکه دمنوش آماده شد، آن را از صافی عبور دهید تا تفاله‌های آن جداسازی شود.
• لیوان دو جداره: لیوان دو جداره نوشیدنی را برای مدت طولانی‌تری گرم نگه می‌دارد و بهترین گزینه برای سرو دمنوش است.

برخی از افراد تصور میکنند دمنوش و جوشانده مشابه هم هستند؛ اما در حقیقت این‌گونه نیست. در ادامه تفاوت دمنوش و جوشانده را در قالب جدولی آوردهایم:

موارد	جوشانده	دمنوش
طرز تهیه	تماس مستقیم با آب جوش	دمآوری در آب داغ نه جوش
دما	آب جوش 100 درجه سانتیگراد	بین 70 تا 95 درجه سانتیگراد
زمان	15 تا 30 دقیقه	5 تا 15 دقیقه
طعم	طعم قویتر و تلختر	لطیف، ملایم و خوشعطر
ابزار تهیه	قابلمه یا قوری فلزی	قوری چینی یا شیشهای، دماسنج، صافی و لیوان دو جداره
خواص	از بین رفتن برخی خواص به دلیل حرارت مستقیم	حفظ تمام خواص در صورت کنترل دما
میزان مواد فعال استخراج شده	بیشتر، مناسب گیاهان سخت و قویتر	کمتر، مناسب برای گیاهان لطیفتر

نکات مهم در طرز تهیه دمنوش های مختلف

هر دمنوش گیاهی می تواند از گل، ساقه، دانه، ریشه و جزئی دیگر از یک گیاه به دست بیاید. زمان مورد نیاز برای تهیه انواع نوشیدنی های گیاهی با یکدیگر متفاوت می باشد و باید دقت کرد که دم کشیدن بیش از حد این نوشیدنی ها می تواند رنگ آنها را کدر کند.

قابل ذکر است که رنگ هر نوشیدنی گیاهی مانند رنگ ابتدایی آن گیاهان، با دیگری فرق می کند. اما عموما رنگ های آنها بین زرد، نارنجی و قهوه ای روشن می باشد.

افراد باید دقت کنند که برای تهیه هر نوشیدنی گیاهی می توانند، قسمت مورد نظر را به شکل اولیه و یا به صورت پودر شده استفاده کنند. افراد برای تهیه پودر این گیاهان باید به خوبی با استفاده از هاون آنها را بکوبند و یا در برخی از موارد قطعه قطعه کنند.

قابل ذکر است افرادی که قصد تهیه این نوشیدنی ها را دارند، باید گیاه مورد نظر را از عطاری ها خریداری کنند تا بتوانند نوع مناسب و سالم آن را برای تهیه یک دمنوش استفاده کنند؛ زیرا برخی از افراد که به طور خودسرانه اقدام به جمع آوری این گیاهان می کنند، شاید نتوانند نوعی سمی گیاهان را از نوع سالم آنها تشخیص دهند. باید دانست که دمنوش با جوشانده متفاوت است و چگونگی آماده کردن آنها نیز با یکدیگر فرق می کند.

بیشتر بخوانید: خواص دمنوش گل گاو زبان

مراحل تهیه دمنوش و نکات

در طرز تهیه دمنوش رعایت مراحل و نکات زیادی در کیفیت، رنگ و طعم این نوشیدنی تأثیرگذار است. برای تهیه اصولی دمنوش به صورت زیر عمل کنید:

1. انتخاب گیاه مناسب

گیاهی که برای تهیه دمنوش استفاده می‌شود باید تمیز و عاری از هر گونه آلودگی و گرد و غبار باشد. در صورت نیاز گیاه را شستشو دهید، مجدداً خرد کرده و اگر لازم بود آنها را خشک و پودر کنید. توصیه می‌کنیم گیاهان را در ظروف شیشه‌ای تیره ریخته و در جای خشک و خنک نگه‌داری کنید تا خواص آن برای طولانی مدت حفظ شود.

1. توجه به دمای آب و زمان دم‌آوری

دمای مناسب برای دم‌آوری گیاهان مختلف با هم متفاوت است. به عنوان مثال گل محمدی و بابونه حساس‌تر هستند و دمای بهینه برای آنها ۷۰ تا ۸۵ درجه سانتی‌گراد است. در حالی که برخی گیاهان مقاوم‌تر همچون زنجبیل و دارچین را می‌توان در آب داغ تا دمای ۹۵ درجه سانتیگراد تهیه کرد. زمان مناسب برای دم‌آوری اغلب دمنوش‌ها ۱۰ الی ۱۵ دقیقه است و این زمان برای گیاهان مقاوم‌تر کمی بیشتر است.

1. صاف کردن و سرو دمنوش

دمنوش آماده شده را از صافی فلزی یا پارچه‌ای عبور دهید تا نوشیدنی صاف و زلال شود؛ سپس آن را درون لیوان دوجداره ریخته و همراه با شیرین‌کننده‌های متنوعی همچون عسل، نبات و برگ استویا نوشجان کنید.

بیشتر بخوانید: طرز تهیه دمنوش برگ به

طرز تهیه دمنوش‌های پرطرف‌دار

در بین این همه تنوع گیاهان دارویی، چند گیاه در مقایسه با سایرین محبوب‌تر بوده و دمنوش آنها طرف‌داران بیشتری دارد. هر کدام از این دمنوش‌ها عطروطعم فوق‌العاده‌ای داشته و خواص بی‌نظیری برای سلامتی دارند. طرز تهیه دمنوش‌های پرطرف‌دار به صورت زیر است:

طرز تهیه دمنوش آویشن

مواد لازم:

• ۱ قاشق چایخوری آویشن خشک
• ۱ فنجان آب ۹۵ درجه سانتی‌گراد
• عسل (اختیاری)

طرز تهیه:

• ابتدا آب را بجوشانید و بگذارید ۳۰ ثانیه بماند تا از دمای جوش به حدود ۹۵ درجه برسد.
• آویشن را داخل فنجان یا قوری کوچک بریزید.
• آب داغ را روی آویشن بریزید و درب ظرف را ببندید تا بخار فرار نکند.
• اجازه دهید ۱۰ دقیقه دم بکشد؛ دم‌کشیدن طولانی‌تر باعث تلخی دمنوش می‌شود.
• دمنوش را صاف کنید تا تفاله وارد فنجان نشود.
• برای لطیف‌تر شدن طعم، کمی عسل اضافه کنید (هرگز شکر اضافه نکنید زیرا طعم طبیعی آویشن را خراب می‌کند).

نکته: اگر برای گلودرد مصرف می‌کنید، می‌توانید یک تکه کوچک لیموترش هم اضافه کنید.

طرز تهیه دمنوش بابونه

مواد لازم:

• ۱ قاشق چایخوری گل بابونه
• ۱ فنجان آب ۸۰ درجه سانتی‌گراد

طرز تهیه:

• آب را جوشانده و بگذارید حدود ۲ دقیقه خنک شود تا به ۸۰ درجه برسد.
• گل بابونه را داخل قوری چینی یا فنجان درب‌دار بریزید.
• آب را روی آن ریخته و ۷ دقیقه بگذارید دم بکشد.
• هیچ‌گاه بابونه را زیاد هم نزنید، عطرش کم می‌شود.
• بعد از صاف کردن می‌توانید کمی عسل یا یک قطره گلاب اضافه کنید.

نکته: دمای بالای آب، بابونه را تلخ و تیره می‌کند.

طرز تهیه دمنوش زنجبیل و لیمو

مواد لازم:

• ۳–۴ برش نازک زنجبیل تازه
• ۱ فنجان آب ۹۵ درجه
• ۱ قاشق غذاخوری آب لیموی تازه
• عسل (اختیاری)

طرز تهیه:

• زنجبیل را با چاقوی تیز نازک برش دهید تا طعم و رایحه بیشتری آزاد شود.
• آن را داخل آب ۹۵ درجه ریخته و ۱۵ دقیقه بگذارید دم بکشد.
• بعد از صاف کردن، آب لیموی تازه را اضافه کنید.
• برای طعم شیرین، عسل بهترین گزینه است.

نکته: لیمو را قبل از دم‌کشیدن اضافه نکنید؛ باعث تلخ شدن دمنوش می‌شود.

طرز تهیه دمنوش نعناع

مواد لازم:

• ۱ قاشق چایخوری نعناع خشک
• ۱ فنجان آب ۸۵ درجه

طرز تهیه:

• نعناع خشک را در قوری کوچک یا فنجان بریزید.
• آب ۸۵ درجه را روی آن ریخته و ۱۰ دقیقه اجازه دهید دم بکشد.
• دمنوش نعناع خیلی سریع عصاره آزاد می‌کند، بیش از ۱۰–۱۲ دقیقه باعث تلخی می‌شود. سپس آن را صاف کرده و مصرف کنید.

نکته: ترکیب نعناع + عسل برای دل‌درد بسیار مؤثر است.

طرز تهیه دمنوش زعفران و دارچین

مواد لازم:

• چند رشته زعفران
• ۱ چوب دارچین
• ۱ فنجان آب ۹۰ درجه

طرز تهیه:

• رشته‌های زعفران را ابتدا کمی بکوبید تا رنگ‌دهی بهتری داشته باشند.
• زعفران و چوب دارچین را داخل فنجان یا قوری بریزید.
• آب ۹۰ درجه را اضافه کرده و ۱۰ تا ۱۵ دقیقه صبر کنید. زعفران هرچقدر بیشتر بماند، رنگ بیشتری آزاد می‌کند.

نکته: اگر از پودر دارچین استفاده کنید، دمنوش کدر می‌شود. چوب دارچین بهترین انتخاب است.

طرز تهیه دمنوش گل محمدی و به‌لیمو

مواد لازم:

• ۱ قاشق چایخوری گل محمدی
• ۱ قاشق چایخوری به‌لیمو
• آب ۷۵–۸۰ درجه

طرز تهیه:

• آب را بجوشانید و ۳–۴ دقیقه صبر کنید تا دمای آن کاهش یابد.
• گل‌ها را داخل قوری شیشه‌ای بریزید (قوری شیشه‌ای عطر را بهتر نگه می‌دارد).
• آب ۷۵–۸۰ درجه را اضافه کنید.
• اجازه دهید ۱۰ دقیقه دم بکشد.

نکته: ترکیب این دو گیاه بسیار معطر است و دم کشیدن طولانی‌تر لذت نوشیدن آن را بیشتر می‌کند.

طرز تهیه دمنوش زعفران، گل محمدی و هل

مواد لازم:

• چند رشته زعفران
• ۱ قاشق چایخوری گل محمدی
• ۲ عدد هل سبز
• آب ۸۵–۹۰ درجه

طرز تهیه:

• هل‌ها را کمی بشکنید تا عطرشان آزاد شود.
• همه مواد را در یک فنجان یا قوری کوچک بریزید.
• آب داغ را اضافه کرده و ۱۰ تا ۱۲ دقیقه صبر کنید.
• پس از صاف کردن، می‌توانید کمی عسل به آن اضافه کنید.

نکته: این دمنوش خاصیت آرام‌بخشی زیادی دارد و برای عصرها انتخاب مناسبی است.

طرز تهیه دمنوش گل گاوزبان

مواد لازم:

• ۱ قاشق چایخوری گل گاوزبان
• چند قطره آب‌لیمو یا یک پر لیموعمانی
• ۱ فنجان آب ۹۵ درجه

طرز تهیه:

• گل گاوزبان را داخل قوری یا فنجان ریخته و آب داغ روی آن بریزید.
• ۱۰ تا ۱۵ دقیقه بگذارید دم بکشد.
• اگر از لیموعمانی استفاده می‌کنید، از ابتدا همراه گل‌ها اضافه کنید تا کمی بجوشد.
• آبلیمو را در آخر اضافه کنید تا رنگ بنفش دمنوش حفظ شود.

نکته: اضافه کردن لیمو باعث می‌شود رنگ دمنوش صورتی یا ارغوانی شود.

طرز تهیه دمنوش بهارنارنج

مواد لازم:

• ۱ قاشق چایخوری بهارنارنج
• ۱ فنجان آب ۹۰ درجه

طرز تهیه:

• آب ۹۰ درجه را روی بهارنارنج بریزید.
• حدود ۷ تا ۱۰ دقیقه صبر کنید تا عطر روغن‌های گیاهی آزاد شود.
• برای طعم بهتر می‌توانید یک قطره گلاب یا مقداری عسل اضافه کنید.

نکته: دم‌کشیدن بیش از حد، طعم تلخ بهارنارنج را افزایش می‌دهد.

طرز تهیه دمنوش پونه

مواد لازم:

• ۱ قاشق چایخوری پونه خشک
• آب ۸۵–۹۰ درجه

طرز تهیه:

• پونه را داخل قوری کوچک بریزید. آب داغ را اضافه کنید.
• ۸ تا ۱۰ دقیقه زمان کافی برای دم کشیدن است. صاف کرده و با عسل میل کنید.

نکته: پونه اگر زیاد دم بکشد طعم تند و تیزی پیدا می‌کند.

طرز تهیه دمنوش به

مواد لازم:

• ۱ قاشق غذاخوری به خشک‌شده
• آب ۹۰ درجه

طرز تهیه:

• ورقه‌های به خشک را بشویید تا گردوخاک احتمالی خارج شود. آن را داخل قوری بریزید.
• آب ۹۰ درجه را روی آن ریخته و ۱۵ تا ۲۰ دقیقه صبر کنید.
• هرچه بیشتر بماند، رنگ کهربایی و طعم شیرین‌تری دمنوش پیدا می‌کند. در صورت تمایل یک چوب دارچین اضافه کنید.

نکته: به خشک‌شده بهتر از به تازه رنگ و طعم می‌دهد.

نکات تکمیلی و ترفندهای طلایی جهت بهبود طعم و خواص دمنوش

برای اینکه دمنوش شما اثربخشی، طعم و خواص بیشتری داشته باشد، می‌توانید چند گیاه را با هم ترکیب کنید. به‌عنوان‌مثال ترکیب گیاه بابونه و به لیمو خاصیت آرامش‌بخشی داشته و افزودن مقداری دارچین به دمنوش زنجبیل آن را به نوشیدنی انرژی‌زا تبدیل میکند. زمان مصرف دمنوش‌های گیاهی در میزان اثربخشی آنها مؤثر است. توصیه می‌کنیم دمنوش‌های انرژی‌زا را در صبح ناشتا و دمنوش‌های آرامش‌بخش را در عصر یا یک ساعت پیش از خواب مصرف کنید. برای اینکه دمنوش کیفیت و شفافیت بیشتری داشته باشد، بهتر است آن را با آب تصفیه شده دم کنید. از دم‌کشی بیش از حد انواع دمنوش‌های گیاهی پرهیز کنید؛ چرا که سبب تلخ و تیره شدن و از دست رفتن برخی از خواص آن خواهد شد.

بیشتر بخوانید: چرا دمنوش گل گاوزبان سیاه می شود؟

موارد احتیاط و نکات ایمنی مصرف دمنوش

درست است که دمنوش‌های گیاهی کاملاً طبیعی و بدون مواد شیمیایی هستند؛ اما توصیه می‌کنیم در مصرف آنها به نکات زیر توجه داشته باشید:

دمنوش گل گاو زبان، زعفران و دارچین جریان خون را افزایش داده و باعث گشاد شدن عروق خونی می‌شوند. مصرف بیش از حد مجاز این دمنوش‌ها سبب ناپایدار شدن فشار خون در بدن شده و ریتم طبیعی قلب را بر هم می‌زند. توصیه می‌کنیم افرادی که فشار خون بالا دارند از مصرف این دمنوش‌ها خودداری کنند.
دمنوش زعفران و دارچین باعث افزایش انقباضات رحمی شده و احتمال سقط جنین یا زایمان زودرس را افزایش می‌دهد.
مقدار مجاز مصرف دمنوش‌های گیاهی ۱ الی ۲ فنجان و نهایت ۳ فنجان در روز است. توصیه می‌کنیم دمنوش‌ها را با فاصله ۳ الی ۴ ساعت از هم بنوشید تا از خواص آن بهره‌مند شوید. مصرف بی‌رویه دمنوش‌های گیاهی ممکن است منجر به تحریک معده، اختلالات خواب و حساسیت شود.
برخی مراکز نامعتبر، گیاهان دارویی را با گیاهان ناشناخته ترکیب کرده و به فروش می‌رسانند. توصیه می‌کنیم گیاهان دارویی را حتماً از عطاری‌های معتبر خریداری کنید تا از کیفیت و تازگی آن مطمئن شوید. قبل از مصرف مداوم دمنوش‌های گیاهی حتماً با پزشک طب سنتی مشورت کنید.

نتیجه‌گیری

با یادگیری «طرز تهیه دمنوش» و نکات اصولی آن، می‌توانید انواع دمنوش‌ها را در منزل تهیه کرده و از طعم و خواص آن لذت ببرید. کیفیت گیاه، دما و زمان سه فاکتور اصلی در تهیه دمنوش‌های خانگی هستند که با رعایت آنها می‌توانید این نوشیدنی را به صورت حرفه‌ای تهیه کنید. با ترکیب گیاهان دارویی مختلف با یکدیگر علاوه بر بهبود طعم و رنگ دمنوش، می‌توانید خواص آن را چندین برابر کرده و طعم دلخواه خود را پیدا کنید.

سؤالات متداول 

دمنوش چیست و چه تفاوتی با جوشانده دارد؟

برای تهیه دمنوش، گیاه در آب داغ ریخته و روی بخار آب دم می‌کشد؛ اما در جوشانده گیاه را در آب جوش به صورت مستقیم روی حرارت قرار می‌دهند تا بجوشد.

چه دمایی برای دم کردن دمنوش مناسب است؟

دمای آب برای هر گیاه دارویی بر اساس حساسیت برگ آن گیاه متفاوت است. به طور مثال برای بابونه و گل محمدی این دما 70 تا 85 درجه سانتی گراد است در صورتی که برای زنجبیل و دارچین تا 95 درجه سانتیگراد می تواند باشد.

آیا می‌توان دمنوش ها را با شیرین‌کننده طبیعی مصرف کرد؟

بله می‌توانید از عسل برای شیرین کردن دمنوش استفاده کنید.

برای حفظ خواص گیاه در دمنوش چه نکاتی باید رعایت شود؟

رعایت دما و زمان مناسب برای دم کشیدن دمنوش از مهم‌ترین عواملی هستند که در حفظ کیفیت و خواص گیاه اثرگذار هستند.